
Na przestrzeni kilku ostatnich lat wystąpiło wiele przypadków zatrucia tlenkiem węgla. Dlatego też chcemy Państwu przedstawić najczęstsze i najważniejsze przyczyny zatruć. Do nieszczęśliwych wypadków zatrucia tlenkiem węgla najczęściej dochodzi w okresie jesienno - zimowym. Możemy więc zadać sobie pytanie dlaczego?
Dlatego że na zwnątrz jest zimno, a my chcemy mieć ciepło w mieszkaniu i szczelnie się zamykamy, nie otwieramy okien, aby zimnego powietrza nie wpuścić do mieszkania, ale w tym momencie zapominamy że odcinamy dopływ świeżego powietrza do mieszkania i sami doprowadzamy do zakłóceń w "pracy" wentylacji. Zaczyna nam wiać do mieszkania przez kratki wentylacyjne. I znowu rodzi się następne pytanie dlaczego wieje przez kratki wentylacyjne? Kąpiemy się, pracuje urządzenie gazowe (junkers) i w łazience w trakcie kąpieli dochodzi do zatrucia tlenkiem węgla, dlaczego?
Żeby odpowiedzieć sobie na te wszystkie pytania to trzeba zrozumieć jakie czynniki mają wpływ na funkcjonowanie wentylacji naturalnej - grawitacyjnej, a więc postaramy się Państwu przybliżyć ten temat.
W większości mieszkań funkcjonuje wentylacja naturalna - grawitacyjna. Rozwiązanie to odpowiada przepisom Prawa budowlanego. Wentylacja grawitacyjna możliwa jest dzięki naturalnym procesom. Umożliwiają one ruch powietrza (ciąg) od pomieszczenia, w którym jest kratka wentylacyjna do wylotu kanału. Jednak ten kanał ma "dwa końce". Mogą pojawić się procesy naturalne , zmieniające korzystny dla użytkownika ciąg (jeżeli zostaje zaburzony przez wiatr, na zakończeniu komina stosuje się nasady kominowe wzmacniające siłę ciągu).
Wentylacja naturalna nie bez powodu nazywa się "grawitacyjną". Powietrze usuwane z pomieszczenia przemieszcza się ku górze ze względu na swoja gęstość. Gęstość powietrza obniża się wraz ze wzrostem temperatury (cieplejsze powietrze jest lżejsze). Tak więc wentylacja naturalna będzie zachodzić przy korzystnym rozkładzie temperatur. Natomiast siłą napędową wentylacji naturalnej jest różnica gęstości powietrza zimnego (świeżego na zewnątrz pomieszczeń) i ciepłego (znajdującego się w pomieszczeniach).
Z drugiej strony istotnym partnerem jest ciśnienie - zazwyczaj w pomieszczeniu jest ono wyższe niż na zewnątrz. Powietrze przemieszcza się w kierunku od ciśnienia większego do mniejszego (zgodnie z gradientem - gradient umożliwia określenie stanu równowagi w atmosferze. W zależności od wielkości gradientu powietrze znajduje się w stanie równowagi: stałej, chwiejnej, lub obojętnej).
Powietrze które dostanie się do pomieszczenia musi przedostać się przez całe mieszkanie, w drodze do kratek wywiewnych wentylacji dlatego też potrzebne są szczeliny wentylacyjne w drzwiach wewnątrz mieszkania jak i otwory wentylacyjne lub kratka w drzwiach do łazienki umożliwiające przepływ powietrza.
Niekorzystny rozkład ciśnień może być spowodowany przez dwa zjawiska: zbyt niskie ciśnienia w pomieszczeniu powodowane przez zbyt małą ilość powietrza, lub zbyt wysokie ciśnienie na zewnątrz powodowane przez wiatr.
Niskie ciśnienie wewnątrz pomieszczenia pojawia się wtedy, kiedy ilość wywiewanego powietrza jest większa niż powietrza dopływającego do pomieszczenia. Najczęściej jest to wina użytkownika.
Jak rozwiązać problem?
Trzeba zadbać o zapewnienie stałego dopływu powietrza do mieszkania, zwłaszcza w okresie zimowym, trzeba korzystać z tzw. nawiewników powietrza. Dlaczego? Dlatego że nie możemy zapominać, że urządzenia gazowe (kuchenki i junkersy) potrzebują określonej ilości tlenu potrzebnego do spalania w nich gazu. W pomieszczeniach w których znajdują się urządzenia gazowe, a warunek dostarczenia wymaganej ilości zewnętrznego powietrza nie jest spełniony, to przy włączonym urządzeniu gazowym pojawia się niedobór tlenu (do spalania 1 m3 gazu zużywa się 10 m3 powietrza).Wynikiem tego niedoboru jest niezupełne i niecałkowite spalanie gazu i powstawanie tlenku węgla. Brak napływu do mieszkania "świeżego" powietrza może powodować również całkowity brak "ciągu", czyli z mieszkania nie jest usuwane przez kratki wentylacyjne "zużyte" powietrze, w tym również gazy spalinowe.
Musimy również pamiętać, że po uruchomieniu urządzenia spalającego gaz może powstać intensywny ciąg w kanale spalinowym, powietrze jest wówczas intensywnie wysysane, zatem zaczyna go brakować. Ciśnienie się obniża, więc zgodnie z gradientem powietrze "dąży" do jego wyrównania. Najprostszą drogą nawiewu jest kanał wentylacyjny. Oznacz to że nastąpiła inwersja ciągu, a prościej powstawanie tzw. "cofek" czyli wtłaczania powietrza z przewodów wentylacyjnych.
TLENEK WĘGLA jest śmiertelnie groźny, ponieważ nie posiada smaku, zapachu, barwy, nie szczypie w oczy, nie "dusi" w gardle. Jest nieco lżejszy od powietrza (gęstość 0,967) przez co łatwo przenika przez ściany stropy i warstwy ziemi tlenek węgla do organizmu wchłania się w czasie gdy oddychamy. Tak też zostaje z niego wydalony (kiedy udaje się w porę wynieść zatrutego z zagrożonego pomieszczenia). Kiedy jest już w naszych płucach, tam wiąże się z hemoglobiną.
Po 6 - 7 minutach przebywania w pomieszczeniu, w którym stężenie CO wynosi ok. 70 % zaistniałe zmiany w naszym organizmie są nieodwracalne, a po 20 minutach następuje zgon
Objawy zatrucia tlenkiem węgla zależnie od stężenia objętościowego w powietrzu:
Pamiętajmy, że najczęstszymi przyczynami zatruć są jak już wyżej wspomnieliśmy brak dopływu powietrza zewnętrznego do mieszkania, niezbędnego do zupełnego spalania gazu i do zapewnienia odpływu spalin z powodu zbyt szczelnych okien, niestosowanie mikrowentylacji, braku lub zamykanie nawiewników powietrza.
